Zij leve lang

Onze leuke moeder is vandaag 98 jaar geworden. Zij slaat zich zo ongelooflijk dapper door dit laatste zware jaar heen, dat ik nog meer respect voor haar heb gekregen dan ik al had. Het is de eerste keer zonder mijn vader en dat maakt dat de melancholie en het verdriet ook voelbaar is. Wij, de dochters en schoonzonen, hielden vandaag een soort visite marathon. De één verzorgde het ontbijt, de volgende kwam op de koffie met taart, wij lunchten bij haar waarna ze even kon rusten. Een andere zus komt koken en eten. Zo is het ook Corona-gewijs netjes opgelost. Zelf hoefde ze niets te regelen of bedenken dus laat ze het allemaal over zich heen komen. Dat gaat haar maar moeilijk af want ze zorgt graag zélf voor gepoetst bestek, een schoon tafelkleed en blinkende glazen. Proost lieve mam, oma en overgrootmoeder. Je bent het stralende middelpunt van onze familie.

Ons dagelijks gespreksonderwerp

Ook vorig jaar verliep de periode die we in Caldese wilden doorbrengen, anders dan gewenst. In augustus kwam de wijnboer behoorlijk ziek naar NL en in september was er de ziekte en het overlijden van mijn vader. De wijnoogst 2019 kwam onder druk te staan maar met hulp van familie en vrienden én de nodige haast, lukte het toch. En dus stond de wijn zo op ons te wachten toen we hier drie weken geleden weer aankwamen.

Een eerste serie is gebotteld, we halen overal en nergens lege flessen vandaan en de etiketten liggen klaar. Het fraaie weer houdt ons nog steeds buiten maar we kunnen best wat regendagen gebruiken om eens flink aan de slag te gaan in de cantina. Uit de wijngaard komen inmiddels wat pessimistische geluiden, mogelijk valse meeldauw? Enfin, actie is vereist; we hoeven ons nooit te vervelen.

Kersentroost

Op ons erf woont de familie Gaai. Vader, moeder en een aantal jongen. Op ons grasveld staat een kersenboom. Voelen jullie onze bui al hangen? Kersen zijn voor mensen pas smakelijk als ze echt rijp zijn. Voor gaaien kennelijk nét iets eerder. Nogal stom dat we geen zilverpapier in de boom hebben gehangen. Nogal ongelukkig van twee jonge gaaien om in ons zwembad te verzuipen. De rest van de familie Gaai vrat in één dag de hele kersenboom leeg wat we ze dus maar gunnen en wij kochten heerlijke rijpe kersen voor ons zelf. Aantekening voor volgend jaar: bijtijds de kersenboom versieren. En voor de Gaaien zwemles nemen.

Lekker stel

Toen wij onze houten luiken een paar jaar geleden vervingen, kwam er een partij hang- en sluitwerk vrij. Ik vond het zonde om er niets mee te doen, zag er plantensteunen in of iets artistieks. Nou is de vader van onze schoonzoon een handigerd. Hij kan bijvoorbeeld lassen. Jullie snappen het al, hij was zo lief op mijn aanwijzing een tweetal stilistische figuurtjes te maken die nu een sneu vlierboompje midden op ons grasveld gezelschap houden. Of dat hun definitieve plaats is, weet ik nog niet. Tot ik heb besloten of ik ze nog een lik verf zal geven, mogen ze hier blijven staan. Maar voorlopig kijk ik er vanuit mijn luierhoekje op neer en dat bevalt me wel. Anatomisch kregen ze wat kenmerken mee die het begrip hang-en sluitwerk toch een geheel nieuwe dimensie geven.

Nog even denken

Vanmiddag was ik even op de Voorburgse begraafplaats. Er moest nog een naamplaatje worden gezet bij de urn met de as van mijn vader. De Oosterbegraafplaats heeft beslist parkachtige allure en ik vind het er niet náár. Vredig wel. Confronterend in zekere zin. Zelf ben ik er niet over uit of ik gecremeerd of begraven wil worden. Wij zijn geen mensen die naar het graf van familieleden toegaan om daar planten en bloemen neer te zetten. Een natuurbegraafplaats vind ik wel mooi voor me zelf. Maar wat mij betreft mogen ook mijn nabestaanden het beslissen. Willen zij rond mijn groeve staan of gaan ze liever voor cremeren. As verstrooien of in een urnenmuur? Moet ik hen met deze beslissing opzadelen? Ik ben er nog niet uit en denk er graag de komende twintig jaar op mijn gemak over na.

Vrijheid in gebondenheid

Omdat ik mijn moeder beloofd had gebak mee te nemen, stond ik vanmorgen al vroeg in de Choorstraat in de rij. Het dagelijks leven is wat complexer geworden. Voor mijn moeder helemaal. De oorlogsherinneringen, het gemis van mijn vader en de Coronacrisis, het is een zware periode. Ook voor mijn zussen en mij; je wilt er zijn voor elkaar maar in fysieke zin is dat onmogelijk. Gelukkig woont mijn moeder nog thuis en bezoeken we haar om de beurt en nemen de gepaste maatregelen en afstand. En vanmiddag om vijf uur op de vijfde van de vijfde maand, borrelen we digitaal met elkaar. Op de vrijheid, de vrede en op het grote geluk dat onze moeder nog in ons midden is. Voor haar speciaal wappert deze vlag.

Oranje

De hevigste windschoten zouden pas rond vier uur vanmiddag plaats vinden. Dus maakten we de polderwandeling, al hielden we die erg kort. Dat kwam mede omdat we rond half twaalf verwacht werden bij een nichtje en haar man. Daar vond een kleine familiereünie plaats in hun nieuwe huis in Beusichem. Voor je het weet zie je elkaar alleen nog op begrafenissen. En juist daar, bij de uitvaart van mijn vader, was haar plan ontstaan. Wat een goed idee! Het huis is fraai, de lunch was overheerlijk en het gezelschap gezellig. Om half vijf waren we weer veilig thuis. Ik wens brandweer en andere hulpverleners sterkte en wat ons betreft; laat nu buiten de storm maar razen.

Zondagskind

Toen mijn vader mij als vijfjarige een optimist noemde, kende ik het woord nog niet. Hij legde toen uit: ‘een optimist zegt hij trekt wel weer op, die mist. En pessimist zal zeggen wat een pest die mist. ‘ En mijn vader had gelijk, ik ben een rasoptimist. Mijn lievelingskleur is van jongs af aan geel. Die kleur staat voor optimisme en energie. Dat kan dus geen toeval zijn. Toon mij een bloeiend koolzaadveld of een akker vol met zonnebloemen en ik ben gelukkig. Ik ken mensen die een enorme hekel aan geel hebben en het absoluut niet in huis willen. Het zal duidelijk zijn dat ik daar niet toe behoor. Maar of ik nou mijn hele huis geel zou verven dat weet ik zo net nog niet.

Kerstsfeer bij mijn moeder

De vraag was niet zozeer óf maar hóe we het huis van mijn moeder een beetje in kerstsfeer zouden brengen. Dus ging ik in overleg met haar de boel versieren. We houden het eenvoudig, riepen we telkens tegen elkaar. De kast waarop ze uitkijkt als ze op haar vaste plaats zit, kreeg wat rode en zilveren ballen. De waxinelichtjes zijn van die neppers en een gele kaars werd vervangen door een rode.

De kerststal was altijd mijn vaders project. Zetten we de hele groep inclusief stal neer of houden we het klein? We kozen voor het laatste en ook de locatie wijzigde, de kern van de kerstgroep staat nu in de hal, op een plek die toch opvalt. Met nog een rood lopertje onder het theeservies en een krans met lichtjes aan de spiegel, ziet het er gezellig uit. Mijn moeder en ik keken tevreden rond. Papa zal dit zeker goed vinden, zei ze.

Charley

Ze had een turbulent leven, die Charley. Dochter van een al bij leven beroemde vader, de schilder Jan Toorop. Na vijf jaar huwelijk scheidde ze van haar man Henk Fernhout en voedde haar drie kinderen alleen op. Of liet dat over aan kindermeisjes omdat haar leven zich moeilijk liet combineren met haar artistieke ambities. En schilderen kon ze. Genadeloos zijn de koppen hier neergezet van de mensen uit de kringen waarin ze verkeerde. Pyke Koch, Gerrit Rietveld, Adriaan Roland Holst, John Rädecker.

Ook deze schilderijen zijn van haar hand. Vooral de bloesem vond ik verrassend, ik ken haar meer van de wat hardere lijnen. De kaasdragers waren in deze tentoonstelling in het Stedelijk Museum Alkmaar helemaal op zijn plaats.