Mijn vader, de klok en mijn jarige moeder

Na zijn vroege pensionering ging mijn vader als hobby klokken repareren. Een geduldwerkje waar veel tijd in ging zitten omdat een uurwerk telkens een paar uur moet lopen om te concluderen dat een radertje toch nog niet goed afgesteld blijkt. Een fascinatie voor klokken had hij zijn leven lang en in 1949 bouwde hij deze klok, ter gelegenheid van hun huwelijk. Elke avond werd de klok, die een Josephine wordt genoemd, zorgvuldig opgewonden door mijn vader en niemand mocht er aan komen, een uurwerk is nu eenmaal snel van slag. Uiteindelijk kwam het klokje lang geleden stil te staan en kreeg mijn vader het niet meer aan de praat. Toen mijn moeder het afgelopen voorjaar verhuisde, besloot een van mijn zusjes het weg te brengen voor reparatie. Precies op tijd was de klok gerepareerd en konden wij als verjaardagscadeau mijn moeder de klok terug geven. Hulde aan mijn zus die dit bedacht en liet uitvoeren. Want zeg nou zelf: een mooier en toepasselijker cadeau waar ook mijn vader nog bij betrokken is, kon de honderd jarige toch niet krijgen?

De foto had beter gekund, de slinger hangt er nog niet in maar sinds gisteren staat ie weer op zijn plekje en tikt zoals het nergens tikt. Thuis.

En ook weemoedigheid

Mijn moeder is onlangs terug verhuisd naar de buurt waar ze de eerste tien jaar van haar huwelijk heeft gewoond. Aan het eind van de straat waarin wij woonden, de Cornelis Jolstraat in Scheveningen, stond onze lagere school. Dit is die school, de Cordi Sacratissimo, waar ook mijn vader nog op heeft gezeten. De school ligt onzichtbaar vanaf de straat maar vanaf de plek waar ik vanmorgen parkeerde, was ik in de gelegenheid bovenstaande foto te maken.

Vanuit haar appartementje kijkt mijn moeder tegen de achterkant aan van de kerk van de heilige Antonius Abt. Ik ben er gedoopt, deed er mijn eerste heilige Communie en ontving er mijn vormsel. Ik was negen toen we verhuisden naar de nieuwbouwwijk Berenstein in Den Haag, waar mijn moeder nooit heeft kunnen wennen en we na drie jaar opnieuw verhuisden. Maar dit terzijde. Mijn moeder woont weer in een heel aangename buurt waar veel herinneringen zijn. Het zorgt wel voor wat weemoedigheid, zoals ze dat zelf benoemt.

Op de tribune

Ze hadden thuiswedstrijden en of wij het leuk vonden om eens te komen kijken? Natuurlijk vinden we dat leuk. En dus zaten we vanmiddag in Zwijndrecht op een tribune. Eerst in de verkeerde sporthal die Develstein heet. Daar zagen we een korfbalwedstrijd die best aardig was om te zien maar we kwamen naar basketballende kleindochters kijken die in geen velden of wegen te bekennen waren. Het bleek dat we in de Develhal moesten zijn, een sportcomplex aan de overkant.

Dat wij als supporters langs de lijn zaten, werd door de meisjes erg gewaardeerd. We hebben ze beide in actie gezien, al hielp het hen niet de wedstrijd te winnen. Maar dat maakte niet uit. Ze hebben er lol in, hun vader die scheidsrechter was, ook. Wij hebben met eigen ogen kunnen zien dat het om het spel gaat, dat ze hun energie er heerlijk in kwijt kunnen en deel uitmaken van een team waarin ze hun aandeel heel serieus nemen. In de rust kon ik ze even op de foto zetten. ‘Love you’ riep Isabel nog even snel voor ze weer naar haar teamgenoten rende.

Vrouw en macht

Artemisia was een schilderende vrouw in de mannenwereld van het Italië rond 1600. Ze werd opgeleid door haar vader, verkracht door een vriend van haar vader en slechts een van haar vijf kinderen werd volwassen. Een veel bewogen leven dus en een indrukwekkende nalatenschap aan schilderijen.

Een deel ervan is bijeengebracht in een fraaie tentoonstelling in Rijksmuseum Twenthe waar we vanmorgen genietend rondliepen. En omdat we ook op museumgebied aan een kleine inhaalslag begonnen zijn, bezochten we vanmiddag in Ruurlo nog een expositie. Daarover later meer. Artemisia is nog tot 27 maart te zien en wij vonden het de moeite meer dan waard.

Bijna honderd jaar geleden

Gisteren was ik een dag bij mijn moeder. Afgezien van wat nuttige dingen die ik voor haar kon doen, was er zoals altijd ruim tijd voor gezelligheid. Veel van haar gesprekken gaan over vroeger en we pakten er een foto-album bij. Op de bovenste foto is mijn vader het middelste jongetje. Er volgde nog een vijfde zoon en daarna kwamen er nog twee dochters.

Dit is het complete gezin van mijn moeder, zij is het meisje dat in het midden vooraan staat. De foto’s dateren van eind jaren twintig. Mijn moeder vertelt vaak over de verschillen die er waren tussen beide families. Mijn vader komt uit een echte ambtenaren familie waar regelmaat de klok sloeg. De familie van mijn moeder had bedrijven en ‘de zaak’ ging altijd vóór. En waar mijn vader de punctuele man van de klok was, was mijn moeder wat losser; een ideale combinatie voor ons als kinderen. Ik heb alle vier mijn grootouders gekend, was gezegend met enorm veel tantes en ooms en heb nog steeds heel veel leuke neven en nichten.

In die grote en uitgebreide families is al veel geboekstaafd, we haalden er een dik naslagwerk bij en mijn moeder ploos nog eens wat namen uit van háár tantes en ooms. Wat is het leuk om samen even stil te staan bij waar we vandaan komen.

Speuren naar kleuren

Tot aan het middaguur mag er geklust worden op zaterdag, daarna begint toch echt een vrij weekend. De oleanders en pioenrozen kregen nog een knipbeurtje van me en al werkend op het erf kwam ik hier en daar wat kleurigs tegen zoals wat rozenbottels van de egelantier en de rode bes van de meidoorn.

Minder kleurrijk maar hogelijk gewaardeerd zijn vader en dochter die ik tegenkwam met een zwaar zeil om het zwembad weer af te dekken. Zo vinken we met z’n allen de winterklaarmaak-lijst af. De hevige regen is gelukkig weer op zijn retour . Een roosje op een plek waar wij nooit een roos geplant hebben, deed met al dat hemelwater haar voordeel en trakteert ons aldus op een laatste zomergroet.

Bewateren

Het valt niet mee om in augustus, de maand waarin heel Italië vakantie viert, werkmensen te vinden. Gisteren kwam dan eindelijk iemand naar ons besproeiingsysteem kijken om tenslotte een nieuw kastje te installeren dat de zaak aanstuurt. Vandaag zijn onze eigen twee werkmannen, te weten vader en zoon hier ter plaatse, een tijdklok aan het vervangen om verder gelegen hoekjes via een slangensysteem van water te voorzien in de perioden dat we hier niet zijn.

Als ik dan in de omgeving al deze bloeiende potplanten zie, besef ik terdege hoeveel werk en bewatering moet plaatsvinden om het tot een bloeiend geheel te houden. Ik zeg: hulde aan de gieter en zijn gebruiker.

Lichtpuntjes

Geen zondagochtendwandeling vandaag. Na een heerlijk thuisontbijt reden we naar de Martinuskerk in Voorburg om daar, vanwege Allerzielen, een klein houten kruisje op te halen dat sinds mijn vader’s uitvaart in de kerk heeft gehangen. Aan de paaskaars mocht ik een kleine kaars aansteken die vandaag nog de hele dag in de kerk zal branden. Het houten kruisje is vanzelfsprekend voor mijn moeder.

Daarna reden we de Westlandroute om te eindigen bij zus en zwager. In hun duintuin hebben we met z’n vieren buiten van een heerlijke warme lunch genoten en weer eens bijgepraat. We zaten beschut onder een overkapping, er waren warmtelampen en buitenkaarsen. Ik maakte foto’s van de maaltijd maar die doen het gebodene geen eer aan en verder liet ik de camera in mijn tas. Neem maar van mij aan dat mijn zus voortreffelijk kan koken en mijn zwager voor de begeleidende drankjes en koffie zorgde. Zo kan een grauwe dag toch heel veel licht vangen.

Zij leve lang

Onze leuke moeder is vandaag 98 jaar geworden. Zij slaat zich zo ongelooflijk dapper door dit laatste zware jaar heen, dat ik nog meer respect voor haar heb gekregen dan ik al had. Het is de eerste keer zonder mijn vader en dat maakt dat de melancholie en het verdriet ook voelbaar is. Wij, de dochters en schoonzonen, hielden vandaag een soort visite marathon. De één verzorgde het ontbijt, de volgende kwam op de koffie met taart, wij lunchten bij haar waarna ze even kon rusten. Een andere zus komt koken en eten. Zo is het ook Corona-gewijs netjes opgelost. Zelf hoefde ze niets te regelen of bedenken dus laat ze het allemaal over zich heen komen. Dat gaat haar maar moeilijk af want ze zorgt graag zélf voor gepoetst bestek, een schoon tafelkleed en blinkende glazen. Proost lieve mam, oma en overgrootmoeder. Je bent het stralende middelpunt van onze familie.

Ons dagelijks gespreksonderwerp

Ook vorig jaar verliep de periode die we in Caldese wilden doorbrengen, anders dan gewenst. In augustus kwam de wijnboer behoorlijk ziek naar NL en in september was er de ziekte en het overlijden van mijn vader. De wijnoogst 2019 kwam onder druk te staan maar met hulp van familie en vrienden én de nodige haast, lukte het toch. En dus stond de wijn zo op ons te wachten toen we hier drie weken geleden weer aankwamen.

Een eerste serie is gebotteld, we halen overal en nergens lege flessen vandaan en de etiketten liggen klaar. Het fraaie weer houdt ons nog steeds buiten maar we kunnen best wat regendagen gebruiken om eens flink aan de slag te gaan in de cantina. Uit de wijngaard komen inmiddels wat pessimistische geluiden, mogelijk valse meeldauw? Enfin, actie is vereist; we hoeven ons nooit te vervelen.