Hangend in de schaduw

Het is een flinterdun laagje water wat er in het kanaaltje van Gubbio staat. Gevolg van de regen nadat het de hele zomer kurkdroog was en men er zelfs een eindje verderop een terras in had gemaakt. Dát heb ik helaas niet met eigen ogen gezien maar is me verteld door een vriendin die hier tijdens onze afwezigheid verbleef. De reden waarom ik de foto maakte is de wapperende was. Een zondagse was nog wel. Mijn moeder vond dat vroeger niet kunnen, maandag was wasdag. Maar dat was nog vóór de wasmachines hun intrede deden. Nu wast men wanneer het goed uitkomt, alles in de trommel en draaien maar. Lekker buiten laten drogen en als dan de zondag ook letterlijk zon geeft, dan trek je je niets aan van zondagse passanten die op de stoep zitten te eten onder de wapperende was. Ik stoor me er niet aan, sterker nog ik verzamel wasfoto’s.

De laatste foto komt uit mijn verzameling en hoort tot mijn een van mijn favorieten. Mijn hulpje in 2012, kleindochter Isabel.

Mijn vader, de klok en mijn jarige moeder

Na zijn vroege pensionering ging mijn vader als hobby klokken repareren. Een geduldwerkje waar veel tijd in ging zitten omdat een uurwerk telkens een paar uur moet lopen om te concluderen dat een radertje toch nog niet goed afgesteld blijkt. Een fascinatie voor klokken had hij zijn leven lang en in 1949 bouwde hij deze klok, ter gelegenheid van hun huwelijk. Elke avond werd de klok, die een Josephine wordt genoemd, zorgvuldig opgewonden door mijn vader en niemand mocht er aan komen, een uurwerk is nu eenmaal snel van slag. Uiteindelijk kwam het klokje lang geleden stil te staan en kreeg mijn vader het niet meer aan de praat. Toen mijn moeder het afgelopen voorjaar verhuisde, besloot een van mijn zusjes het weg te brengen voor reparatie. Precies op tijd was de klok gerepareerd en konden wij als verjaardagscadeau mijn moeder de klok terug geven. Hulde aan mijn zus die dit bedacht en liet uitvoeren. Want zeg nou zelf: een mooier en toepasselijker cadeau waar ook mijn vader nog bij betrokken is, kon de honderd jarige toch niet krijgen?

De foto had beter gekund, de slinger hangt er nog niet in maar sinds gisteren staat ie weer op zijn plekje en tikt zoals het nergens tikt. Thuis.

De honderdjarige

Ze zag er aanvankelijk een beetje tegenop maar nu de dag eenmaal daar is, voelt ze zich vooral dankbaar. Te midden van al haar nazaten vierde mijn moeder vandaag haar honderdste verjaardag. In het fraaie Westbroekpark, op korte afstand van haar huidige woning, was een smakelijke een uiterst gezellige familielunch. Omwille van de privacy van velen hou ik het bij een overzichtsfoto. Dáár onder die luifels zaten we aan lange tafels met z’n allen uiterst tevreden een uniek feestje te vieren. Iedereen is net zo dankbaar als mijn moeder dat we dit met elkaar hebben kunnen vieren. En trots ook op die prachtige moeder, oma en overgrootmoeder.

En ook weemoedigheid

Mijn moeder is onlangs terug verhuisd naar de buurt waar ze de eerste tien jaar van haar huwelijk heeft gewoond. Aan het eind van de straat waarin wij woonden, de Cornelis Jolstraat in Scheveningen, stond onze lagere school. Dit is die school, de Cordi Sacratissimo, waar ook mijn vader nog op heeft gezeten. De school ligt onzichtbaar vanaf de straat maar vanaf de plek waar ik vanmorgen parkeerde, was ik in de gelegenheid bovenstaande foto te maken.

Vanuit haar appartementje kijkt mijn moeder tegen de achterkant aan van de kerk van de heilige Antonius Abt. Ik ben er gedoopt, deed er mijn eerste heilige Communie en ontving er mijn vormsel. Ik was negen toen we verhuisden naar de nieuwbouwwijk Berenstein in Den Haag, waar mijn moeder nooit heeft kunnen wennen en we na drie jaar opnieuw verhuisden. Maar dit terzijde. Mijn moeder woont weer in een heel aangename buurt waar veel herinneringen zijn. Het zorgt wel voor wat weemoedigheid, zoals ze dat zelf benoemt.

Veel doen in weinig tijd

De één naar de tandarts, de ander naar de huisarts. Samen naar mijn moeder. Bezoekje aan de pedicure, aan de garage voor een nieuwe koplamp en samen naar de supermarkt voor boodschappen. Nog snel de kringloop in maar niets kopen. De één naar de bakker en het fruithuisje en de ander in de zelfde tijd langs de kleermaker voor het inkorten van een broek. Nog geen twee dagen in Delft en al heel veel afgehandeld. Maar ook tijd om samen op een terras koffie te drinken, bij de buurman langs te gaan om onze post op te halen en te genieten van mooi Delft. Onze agenda is de komende week goed gevuld met leuke afspraken. Het weer is fantastisch en hoewel ons hart in Caldese achterbleef en het best weer wennen is op het bovenhuis, omarmen we ons Hollandse leven weer voor even.

Mijn zussen weten dit niet eens

In de berging van mijn moeders vorige appartement stond dit schilderij te verstoffen. Niemand wilde het hebben. Ik eigenlijk ook niet. Maar toen ik er een paar weken geleden nog even was, deed het me zó aan mijn jeugd herinneren, dat ik heel impulsief besloot het mee te nemen naar Italië. Daar hangt nu deze madonna met kind in de hal en het past wel in deze omgeving.

Een religieuze kerkganger ben ik allang niet meer maar deze moeder met kind zijn ook universeel. Zo op de laatste dag van mei, die in de Rooms Katholieke Kerk de Mariamaand is, is deze afbeelding toch wel leuk om te laten zien. Telkens als ik er langs loop, zie ik mezelf weer in mijn houten kinderledikantje liggen, van waar ik zicht had op deze ingelijste prent. Dus alleen daarom al.

Titus Brandsma

Elke zondag bel ik, als ik in Italië ben, mijn moeder. ’s Morgens kijkt ze op tv naar de H. Mis, daarna is ze pas bereikbaar. Dat liep gisteren anders want de mis kwam uit Rome en duurde meer dan twee uur. Ze vertelde me later op de middag dat ze zelfs haar huishouden er helemaal door verwaarloosd had. Voorafgaande aan de mis was journalist en historicus Leo Fijen in Bolsward om met mensen te spreken over Titus Brandsma die gisteren heilig is verklaard. Aangezien haar beide ouders Friezen waren en Titus een neef van haar moeder, had dat alles extra haar belangstelling. Ze leest momenteel ook het boek over Titus Brandsma, waaruit ik hier wat foto’s plaats.

Brandsma was een karmelieten pater en journalist. In de jaren dertig van de vorige eeuw werd hij rector magnificus van de Katholieke Universiteit Nijmegen, nu Radboud Universiteit. Tijdens de Duitse bezetting in de Tweede Wereldoorlog sprak hij zich fel uit tegen de Jodenvervolging. Ook riep hij collega-journalisten op niet te zwichten voor de nazi-censuur. Deze verdiensten van hem en de woorden van Paus Franciscus maakten grote indruk op mijn moeder. De Paus had machtsvertoon en machtsmisbruik krachtig veroordeeld en daar kan mijn moeder zich helemaal in vinden. Ik ook trouwens.

Al bijna zeventig jaar in dit lijstje

Nu mijn moeder haar grote appartement heeft verruild voor een kleinere inleunwoning blijven er spullen over die uitgezocht moeten worden. Grote en kleine meubelstukken, schilderijen, serviesgoed en wat al niet; het moet een bestemming krijgen. Gistermiddag waren mijn drie zussen en ik in grote harmonie en met het nodige sentiment de achtergebleven goederen aan het verdelen. De peuter op de driewieler ben ik, onze ouders hadden een gigantische hoeveelheid foto’s in lijstjes staan, die niet allemaal meeverhuisd zijn. Inmiddels zijn er meubels op Marktplaats gezet en is er voor de kleinkinderen een uitstaltafel met kleine dierbare voorwerpen waaruit ze een keuze kunnen maken. Dit alles uiteraard in goed overleg met mijn moeder, die na veertien dagen al aardig begint te wennen aan de nieuwe situatie.

De verhuizing

Mijn hoogbejaarde moeder verhuist vandaag naar een inleunwoning. Het zelfstandig wonen zorgde voor kwetsbare situaties, ondanks alle inspanningen van mijn zussen en mij en alle andere toegewijde zorgverleners. Het is een ingrijpende beslissing en het liefst hadden we dit onze moeder bespaard. Toch stelt zij ons gerust door te beseffen dat de tijd er rijp voor is. Neemt niet weg dat zij en wij de laatste weken een intensief traject aflegden. We maakten een selectie van spullen die mee verhuizen. De wijnboer, tevens haar financieel adviseur, schreef zich de krampen aan formulieren. Wij, haar dochters, stonden voortdurend met onze kop in kasten en vervolgens in verhuisdozen. De zussen-app maakte overuren. We hopen dat ze snel went aan haar nieuwe woonomgeving en de geborgenheid ervaart die wij zo graag voor haar willen. Gezien haar positieve levenshouding is daar alle kans op.

De eerste keer

foto van het www

Zaten we toch zomaar gisteravond in het theater. Wat een feest ! 7 maart 2020 zagen we voor het laatst een voorstelling (klik), toen in Delft. Nu waren we met vrienden in de Naald in Naaldwijk bij Diederik van Vleuten. Wat een begenadigd verhalenverteller en pianist is die man. De voorstelling vertelde het levensverhaal van zijn moeder en zijn relatie met haar. ‘Erkenning’ was uiteindelijk het sleutelwoord waar het allemaal om draaide. Het laat zich hier niet nader uitleggen maar écht, ik kan iedereen aanraden hem te gaan zien. Na het slotapplaus hield hij nog een vlammend betoog om toch vooral de theaters weer te bezoeken. Ons beviel deze eerste keer na lange tijd weer heel goed, gaan we zeker vaker doen.